Ben 20 – 22 juni 2025

Ben heeft me wel vaker uit de brand geholpen, zo ook nu. De vorige reis was hij ook de eerste opstapper en is toen 3 weken meegevaren. Deze keer 3 dagen. De staandemast routes waren afgesloten omdat er twee bruggen in reparatie zijn. Eentje bij Amsterdam en een in de alternatieve route boven Haarlem. Voor de zekerheid nog gebeld. En kreeg het politieke antwoord dat de staandemast route niet in zijn geheel te bevaren is 😊

Ofwel buitenom, bij Stellendam er uit, voor Europoort langs en bij IJmuiden er weer in, Noordzeekanaal door via Amsterdam en het IJ naar het IJsselmeer.  Een logische tussenstop is dan Scheveningen, leuke haven en veel goede herinneringen aan. 
Precies twee jaar na het overlijden van Frans voeren we voor Scheveningen langs. Was altijd het vertrekpunt als ik met mijn broer de oversteek naar Engeland maakte. Bontste wat we ooit gedaan hebben was vrijdag avond weg, 20 uur doorvaren naar Southwold (waar Frans lid was van de jachtclub) de pub in. En zondag (roes) uitslapen en terug om maandag ’s nachts om 4 uur aan te komen. Volgens naar mijn werk natuurlijk. Mijn stagebegeleider bij Ericsson zag me binnenkomen. En droeg me op het archief op te ruimen met als tip dat achter de laatste kast een bed stond.  Even een pint halen noemde Frans dat.

Helaas was de Navo-top in voorbereiding. Nagenoeg het hele zeegebied voor Den Haag was afgesloten. Dus vanuit Stellendam rechtstreeks naar IJmuiden met een grote boog om Scheveningen en het windpark heen. Voor Europoort langs, waar het heel druk kan zijn, en aansluitend een lange tocht wou ik Mirli als vuurdoop op zee niet aandoen en het risico lopen dat ze de hele onderneming niet meer zou zien zitten.

Last minute op zoek naar iemand om me uit de brand te helpen. Ben zei ik kan wel. Echt leuk om weer eens samen te varen. Was er jaren niet van gekomen. 

 

Vrijdag avond balletje gepakt nabij Stellendam, zaterdag vroeg door naar IJmuiden. En zondag het Noordzeekanaal, over het IJ door Amsterdam, altijd boeiend. En naar Uitdam. Was niet duidelijk of de haven vlak bij Uitdam diep genoeg was. Zou wel heel praktisch zijn daar te liggen zo vlak bij mijn zus. Het was drie keer proberen en drie keer vastlopen. Uiteindelijk het diepste deel gekozen en op de motor de box ingeduwd. 

Francis kwam Ben een uurtje later ophalen nadat hij de stijger van de enorme hoeveelheid eendenstront had ontdaan. 

 

 

Elk nadeel heb zijn voordeel, de afgesloten bruggen leverden een paar hele fijne dagen met Ben op.

Met Ben | 14 tot 22 mei 2019 | Borka Brygga - Örnsködsvik | 180 mijl

Weer eens loop ik vreselijk achter met het blog. Veel gevaren de afgelopen weken en grote afstanden afgelegd. Nu, na 4 dagen een mijn eentje op stap, een dagje blijven liggen. Wat onderhoud, rommelen en een stukje voor het blog.

Na het vaarklaar maken zijn Ben en ik vertrokken. Vroeg in het seizoen, heel vroeg bleek. Alles was nog in winterslaap, “Eind mei begint het vaarseizoen en gaan we open.” En dat was goed te merken. Verlaten eilandjes, gesloten restaurants en dichte winkels. 

Zonder wind en in de zon was het soms T-shirts. Maar vaker, met een oosten wind komend vanaf de koude zee, was het dik aankleden, 4  - 5 lagen kleding, handschoenen aan en dikke mutsen op. De houtgestookte sauna’s die je hier zelfs bij de kleinste aanlegplaatsen vind waren gelukkig wel open. Bijna niets wordt hier afgesloten. Ik heb er dankbaar gebruik van gemaakt om weer op te warmen. Ben is geen sauna liefhebber. Hij had zich voorgenomen het niet koud te krijgen en massa’s dikke kleding meegenomen.

Oud vissersdorpje op het eiland Storhamn.

De tocht was soms bar koud maar ook mooi en het was heel fijn weer samen op te trekken. Eerst door het scheren gebied en het laatste deel door de hoge kusten. Heel anders dan de scheren met de talloze kleine eilandjes waar je doorheen moet scharrelen. De hoge kusten deden me denkan aan de Griekse eilanden waar ik begin dit jaar met Frans doorheen gevaren ben. Grotere eilanden die stijl uit het water oprijzen tot wel 300 meter hoog. En daartussen heel diep water. De dieptemeter gaf het regelmatig op en die meet tot 120 meter. Een heel bijzonder gebied, mooi en indruwekkend.

 

Al met al zijn we heel wat mijlen naar het noorden opgeschoten. Afsluitend een plaats opzoeken waar Ben makkelijk op de trein kon stappen en ik een weekje kon blijven liggen. Het schip was weliswaar vaarklaar maar er waren nog heel wat kleine dingentjes te doen. Meteen alles geordend en schoon schip gemaakt. Örnsködsvik was een goede keus. Het treinstation lig pal naast de haven en het is een  van de leukste stadjes van noord Zweden.

Het clubhuis van de zeilvereniging Härnösand

In Sundvall, halverwege, hebben we een tussensop gemaakt. Daar was een goede watersportzaak en ik had een uitgebreid lijstje van noodzakelijkheden. W.o. de Finse groetvlag die in Nederland niet te krijgen is. Na aankoop bleek dat ding zo klein dat ik er met goed fatsoen niet mee durf aan te komen. Na lang zoeken een grotere gevonden. Tussen de Zweden en Finnen botert het niet zo erg geloof ik, je hoort ze er zelden positief over. 

Eén van de dingen op het lijstje was een nieuwe pakking voor het toiletje. Dat ding heeft al vanaf de aankoop kuren. Het beste was geweest er meteen een nieuwe in te zetten. Achteraf gepraat en onderweg is dat niet zo eenvoudig. De pakking ter grote van een bierviltje hadden ze wel. In een setje onderdelen voor een ander type WC. 130 euro was me toch te gortig waarvan ik 90% weg kon gooien. Een ander alternatief, nee dus. Als het niet voorverpakt in een plastic zakje zit verkochten ze het niet. Ben zei, ik ga wel even naar de overkant. Hij kwam terug toen ik net voor honderden euro’s stond af te rekenen en legde een groot rubber ding op de toonbank. “Wat is dat?” vroeg de verkoper. “Een oude binnenband van een auto. Daar snijden we zelf wel een pakking uit. Gratis van de overburen.” Ik zou zoiets niet kunnen zeggen zonder enige lading in mijn stem. Ben wel, allervriendelijkst.

Verslag Ben

Bob nodigde me uit om de Swinde zomerklaar te maken en het eerste deel van de 2019 reis mee te zeilen. Dat is een mooi en spannend vooruitzicht en ik heb gelijk extra warme kleren gekocht. Zoals Bob al vaststelde was ik vast van plan het niet koud te krijgen. Met diepvrieshandschoenen, warme laarzen en een jack voor een boorplatform op de Noordpool moet ook Zweden in mei te trotseren zijn.

Dat bleek een juiste inschatting. Bij het wassen en poetsen van de Swinde was het soms nog steenkoud en kwamen alle warme kleren goed van pas. Bob moest af en toe wel lachen als de zweden in een T-shirt liepen en ik in de warme jas maar, ...  ik heb het niet koud gehad ;-) 

Na 5 dagen werken lag de Swinde in het water en konden we vertrekken. Het gebied van "de hoge kusten" was prachtig om te zien. Alsof je in een berglandschap vaart. We hebben erg geluk gehad met het weer. Na een zeer koude start van het jaar was het toen wij kwamen juist wat milder (voor mij dus nog niet mild genoeg) geworden en het bleef droog. Het werken met Bob was heel plezierig en constructief. Bob kent het schip goed en gaf mij alle ruimte om zelf te varen en samen de route te bepalen. Het samen sleutelen en creatieve oplossingen bedenken voor kleine ongemakken was erg vertrouwd en ging goed.

Hoge kusten bij Docsts

De fijne sfeer van samen reizen, het prachtige landschap, heerlijke plekken met natuurlijke havens en leuke aanlegplekken en vriendelijke zweden, het was geweldig. Zweden is een prachtig land met weinig inwoners en reizen met Bob is echt een aanrader.  

Start 2019

Eerste etappe is prima verlopen mooie tocht met Ben, meer daarover en de imposante ‘hoge kusten’ in het volgende blog.

De reis van 2019 is begonnen. Vorig jaar de Swinde achter gelaten in Borka Brygga, zo’n 300 kilometer boven Stockholm. Een leuke verenigingshaven waar ik lid van ben. Moest ook want ander mag je er niet op het terrein overwinteren. 8 Maanden het schip niet gezien dus best een beetje gespannen over hoe ik het weer zou aantreffen. Samen met Ben op 8 mei door Francis vroeg naar Schiphol gebracht. Een voorspoedige maar lange reis. Voor het laatste stukje stond Gunter, de havenmeester, voor ons klaar. Om drie kilometer te lopen met al onze bepakking zagen we niet zitten.

Gunter links op de foto.

Gunter is 70 jaar, Duitser en elke dag op de haven te vinden en samen met een paar even oude knakkers regelt hij alles. (Nadat ze in het havenkantoortje met koffie de wereld hebben besproken.)  Gunter heeft lang geleden een Zweeds meisje zwanger gemaakt, is daarmee getrouwd en woont nu 45 jaar in Zweden. Ik leen zijn privé bok waar de Swinde op staat en maak regelmatig gebruik van zijn diensten en advies. Zonder Gunter zou het allemaal een stuk minder makkelijk zijn. 

Eerst nog even met Gunter electriciteit en een trapje geregeld. En toen inspectie. Het teakdek was mijn eerste zorg. Het gebied van Borka kent hele lange periodes waar het afwisselend vriest en dooit. Slecht voor je dek. Alle schepen zijn hier in de winter afgedekt. Gunter had me gewaarschuwd. Maar mijn winterdek lag in Nederland. Deze keer één deel meegenomen als handbagage en het tweede deel van 25 kilo via de post verstuurd naar Gunter’s thuis adres. Het teakdek zag er prima uit en had de winter goed doorstaan. Vocht binnen was mijn tweede zorg. In 8 maanden kan het best ergens gaan lekken zeker bij regelmatig en soms strenge vorst. Niets van dat al, een hele opluchting. Helemaal happy dus. 

De twee dagen voor het te water gaan was het stevig doorwerken. Schoonmaken, poetsen, voorbereiden en een paar kleine reparaties. Er voor gekozen samen met de vereniging te water te gaan. Gezellig, nog niet eerder zoveel activiteit op de haven gezien, het halve dorp was aanwezig inclusief kinderen en huisdieren. Dag daarna de mast er op en gestart met optuigen. Ondertussen alle systemen gestart en getest. Na 5 dagen staat de mast er weer op, is het schip getuigt, diesel, water en proviand aan boord  en zijn we klaar voor vertrek. De enige serieuze storing was een temperatuur alarm van de motor. In eerste instantie lucht in de wierpot en vervolgens een hardnekkig koelwater probleem wat ons dagen heeft bezig gehouden voordat we het helemaal opgelost hadden. Het bleek dat door de werf verkeerde slangen gemonteerd waren. Zagen er prachtig nieuw uit van buiten, van binnenin volledig verrot. Gelukkig konden we wel varen en de reis de reis beginnen. 

Een reis op 3 niveaus zeg ik altijd. 

De letterlijke zeiltocht; varend met het schip naar onbekende wateren en kusten. Ik kijk ontzettend uit naar het traject wat voor me ligt. De start ligt op twee derde van de Zweedse oostkust. Eerst naar het noordelijkste puntje van de Botnische zee. Zal daar met de zonnewende te zijn en het feest mee vieren. Ben daar dan twee weken alleen en heb alle tijd. Van plan een auto te huren en nog verder naar het noorden te trekken. De midzomernachtzon te beleven en te fotograferen. Dan keert de boeg zuidwaarts lang de Finse westkust naar beneden. Moet net zo mooi zijn als de Zweedse kust. De Zweden geven er een beetje op af. Allemaal rotsen zeggen ze. Alsof ze hier wat anders hebben. Misschien kan het nog erger, we gaan het zien. Ook Finland heeft ‘hoge kusten’ en een van de mooiste en grootste scheren gebieden van de wereld. Ik heb geen haast en de Finse kust is een heel stuk korter. Als het vlotjes verloopt is er alle tijd om ook de Finse Zuidkust en Helsinki te bezoeken. En mogelijk zelfs een oversteek naar Estland en Tallinn. De winterplek wordt weer mijn Zweedse thuishaven, Borka Brygga. De tocht daar naar toe verloopt via Åland, een Finse eilandengroep in de Archipelzee, aan de monding van de Botnische Golf, halverwege Zweden en Finland met verregaande autonomie. Zeg maar een interessant toetje aan het eind van de reis. Zweden bevalt me uitstekend. Leuke, en tegen alle verhalen in, hele toegankelijke mensen, een prachtig vaargebied, eindeloos veel eilandjes, leuke plaatsjes en heel veel ruimte en rust. De Finse kust is een soort van spiegelbeeld van de Zweedse en toch ook weer anders. En de Finnen schijnen het meest gelukkige volk van de wereld te zijn. Niet zo gek dus dat ik uitkijk naar wat er voor me ligt.

En dan is er de reis met de medereizigers. Sommigen zijn vorige jaar of het jaar daarvoor al mee geweest; Ben, Gerbrand, Machiel, Thea, Marvin en Baldwin. En voor het eerst komen; Rob, Miek, Cindy, Paul en Cees. Ook daar kijk ik naar uit, allemaal mensen die mij dierbaar zijn. Je leert elkaar op een andere manier kennen dan thuis bij een kopje koffie. Een dag op het water en dobberend voor anker levert hele andere gesprekken op.  Een schip is een soort snelkookpan, het is intensief samen zijn op een kleine ruimte. En dan het is handig om een vorm te vinden waarbinnen je elkaar ook ruimte kunt geven.

Met elke wisseling van medereiziger veranderd de sfeer en ritmiek aan boord. Soms is dat even zoeken, vaak gaat dat ongemerkt. En je moet ook samenwerken bij de handeling van de boot. Voor mij is het een dubbelrol van vriend en kapitein. Voor 99.9% is het een democratie aan boord en een enkele keer een hiërarchie.  Ik moest daar her eerste jaar mijn weg in vinden, nu gaat dat veel gemakkelijker. Ben ook veel vertrouwder met het schip. 

En als laatste de reis in mijzelf. Zoals Gandalf tegen Bilbo zei, van een reis komt je nooit als dezelfde persoon terug. De afgelopen twee jaar heb ik dat gemerkt, was ook de opzet en het heeft me goed gedaan. Ben benieuwd hoe dat dit jaar verloopt. Went het om zo lang weg te zijn? Is na twee keer het effect uitgewerkt?  Ik ga het meemaken. Ben nog nooit zo lang weggeweest. 5 Maanden rondtrekken en zeilen op de Baltic, de natuur, de weidsheid, de rust, de ontmoeting met mensen onderweg en het intensief optrekken met mijn vrienden en familie, wat wil een mens nog meer?

Bea aan boord

Ik ben al drie dagen op de Swinde, bij Bob. En ik niet alleen, ook Ben en Francis zijn er. Een invasie voor Bob. Hij begon net te genieten van de rust, zo op z’n eentje op de boot. Was wel even wennen voor hem en ons om in zo’n kleine ruimte je plekje te vinden.  

Alles was schoon, kastjes leeg, achteronder leeg en mijn bedje opgemaakt. Goed gedaan Bob, we voelden ons welkom. Dat konden we wel gebruiken, want we hadden er een lange tocht op zitten. Gepland was een rit van een uur of zes, ongeveer 650 kilometer van Achterveld naar Middelfart op het eiland Fyn. Maar dat viel tegen, veel file door wegwerkzaamheden en vakantieverkeer. Ben en Francis hadden daar vooral last van, zij reden, ik zat lekker achterin de auto te lezen. Niks mis mee.

Meteen de volgende dag het water op, maar niet voordat we boodschappen hadden gedaan in het dorp. Dat is een van mijn favoriete bezigheden op vakantie; nieuwe jammetjes en koekjes proeven. Rondkijken en zoeken naar alle producten die anders zijn dan bij ons in Nederland. Een goed begin van de vakantie. Zeker als het regent en dat deed het die ochtend.

De middag was mooi genoeg om te varen. De reis ging naar Bogense op het eiland Fyn, ligt in het noorden. Meteen de volgende ochtend door naar het oosten van het eiland in Kerteminde. Na een tocht van zes uur lagen we daar aan de kade bij de vissershaven. Mooi weer gehad met behoorlijk wat wind.

Vandaag in vier uur varen onder de brug door die Fyn met Sjaelland verbindt. Dat ding is 250 meter hoog. Indrukwekkend, we konden er gewoon onderdoor, makkie. Nu liggen we in Korsor op het laatst genoemde eiland.

Bob heeft hard gewerkt om het schip mooi en goed werkend te maken. Dat is prima gelukt. Ik ben plaatsvervangend trots. Maar het allermooiste en meest luxe apparaat is toch wel de plotter. Dat is een navigatiesysteem voor op het water. Alle (on)dieptes, alle boten in de buurt, de route die je kunt varen, de tijd, de snelheid, noem het en je kunt het vinden. Het helpt je ook om de ‘autohelm’ te gebruiken; je geeft de richting aan waar je naar toe wilt, zet het vast en je hoeft niets meer te doen, behalve de boel in de gaten houden. Je bent daarmee gepromoveerd van zeiler naar ‘autohelmsupervisor’. Kijk maar hoe Bob er bij zit op de foto. Let ook op zijn echte sport-Stetson-hoed, die past ons allemaal (in elk geval Gerbrand).

En na het aankomen het dorpje bekijken, dat is zo leuk, elke keer weer op verkenningstocht en jullie snappen dat ‘bakkertjes spotten’ favoriet is.

Klotskontje

Ooit gehoord van een klotskontje? Het is geen vrouwonvriendelijke opmerking uit een Deense haven maar de tamelijk accurate beschrijving van een aspect van het ontwerp van een zeilschip. De achtersteven van veel mooi gelijnde schepen komt een klein beetje boven de water lijn uit als het schip recht ligt. Dat geeft een elegante uitstraling en zodra het schip op zeil vaart geeft dit een goede waterverplaatsing. Zo is Swinde dus ook gebouwd. Zover nog niets wat iedere opvarende zal interesseren. Anders wordt het als het schip ’s nachts in een beetje golfslag ligt. Dan klotsen de golven tegen dat oplopende kantje en maakt dat best veel geluid in de gastenhut (slaapkamer). Meestal iedere seconde wel een golf en onregelmatig een wat hardere. Voor lichte slapers zijn oordopjes dan best handig. Een alternatief is ‘voldoende verdoven’. In ‘de scheepsbar’ is altijd wel wat te vinden ;-) 

Ben

PS (Een nachtje verhuizen naar de banken is ook een goede optie.)