De cirkel wordt rond - solo | 8 september 2019 | Finland -> Zweden 35 Nm

8 September, solo de oversteek van Finland naar Grisslehamn in Zweden. Daarmee is de Botnische golf gerond en de cirkel gesloten. Een mijlpaal in deze reis en extra speciaal omdat ik deze tocht alleen doe. Op een gladde zee met een zacht winde alle tijd om terug te kijken op deze reis en na te denken over de toekomst.

Achter me Finland met haar midzomernachten, eindeloze kust, duizenden eilandjes en vreselijk aardige mensen. Mooie tijd gehad in Finland, memorabele  tochten van verstild en relaxed tot hard aan de wind en distress. Kijk er met heel veel plezier op terug. Het was prachtig en het is goed zo. Zeilend is het een definitief afscheid. 

Volgende week stapt Baldwin op en gaan we richting Borka Brygga. Cees zeilt daarna nog een week mee en helpt het schip winterklaar te maken. De Swinde overwintert in Borka, mijn thuis haven in Zweden. Mooie haven met leuke zeilvereniging en Gunter, de havenmeester, is altijd zeer behulpzaam. Hij heeft mij al gebeld om te zeggen dat ik welkom ben.

Ik had me voorgenomen om rond deze tijd een besluit te nemen over het komend jaar, en hoe verder. Er zijn grofweg de volgende opties voor 2020. Blijven zeilen op de Baltische zee, koers zetten naar de westkust van Zweden en Noorwegen, het schip verkopen in Zweden of terug zeilen naar Nederland.

Blijven zeilen op de Baltische zee? Het is werkelijk een prachtig vaargebied en ik ben er aan verknocht geraakt, zowel aan de landen als aan de mensen. De rust, de eenvoud en weidsheid, warmte en gastvrijheid hebben me geraakt en veranderd. Het eindeloos dwalen op deze wateren en tussen de eilanden was genieten en louterend. Het heeft me dichter bij mijzelf gebracht en tegelijkertijd meer naar buiten gericht, meer gericht op menselijk contact. Er komt nog een blog over hoe het reizen mij veranderd heeft.
Maar eerlijk is eerlijk na 50.000 eilandjes, 200 kleine haventjes en bijna even zovele sauna’s is het genoeg. Hoeveel ik er ook van genoten heb en hoeveel het me gebracht heeft, rond blijven zeilen op de Baltische zee gaat het niet worden.

Dan koers zetten naar de westkust van Zweden en Noorwegen? Dat zou een tocht worden van een jaar of 2 in een vergelijkbare vorm als afgelopen jaren. De zomer maanden zeilen en het schip voor de winter achter laten in Zweden of Noorwegen. Uitdagend maar de drive heb ik niet op dit moment. Bij aanvang van deze reis was het plan om 2 jaar te reizen, zijn 3 prachtige jaren geworden.  En dat voelt als genoeg (voorlopig). Mijn basis thuis wordt steeds dunner, mijn mailbox leger en telefoontjes zeldzamer. Ik ben alleen in de winter in Nederland en dat wordt door velen gezien als een wachten op de zomer om weer weg te gaan. Veel zaken zijn moeilijk vorm te geven omdat ik er telkens 5 maanden tussenuit ben en met voorbereiding en afronding zeg maar gewoon een half jaar. Voor werk is het onhandig, of dat nu betaald of onbetaald is. En dat geldt voor veel meer zaken die op mijn wensenlijstje zijn gekomen, ook daarover later.

Dus de Swinde hier te koop zetten. Twee jaar geleden was dat een serieuze optie. Ook een beetje met de hoop dat een Zweeds schip in Zweedse wateren makkelijker verkoopt. Echter ik wil nog geen afstand doen van het schip. Ben er ernstig aan verknocht geraakt. Hoewel ik het indertijd gekocht heb specifiek voor deze reis en er niet ‘verliefd’ op was. Na de prachtige klassieke Morning Cloud was het onmogelijk om een even mooi schip te kopen met de eisen waaraan het moest voldoen. Hanteerbaar, alleen te zeilen en met een grote gastenkooi voor alle meevarenden. Een werkschip heb ik het wel genoemd. Maar ben er mee vergroeid en kan er mee lezen en schrijven. Het is een plezier om mee te varen en snel, bijna dartel, onder zeil. Degelijk, goed gebouwd en erg gezellig binnen. Kortom ze wordt mooi niet te koop gezet.

Terug naar Nederland dus!  Volgend jaar ga ik het ophalen. Een reis van zo’n 1000 mijl moet in ruim twee maanden kunnen. Een aantal trajecten tempo maken. En voor het prachtige scheren gebied bij Stockholm wil ik meer tijd nemen. Vervolgens een keuze maken tussen een route door Denemarken of de oversteek naar Polen maken en langs de noord Duitse kust dwalen. E.e.a. in overleg met de mensen die zin hebben om mee te varen. Een mooie tocht waar ik nu al naar uitkijk. Vervolgens een jaartje de Nederlandse wateren en als het weer begint te kriebelen, en dat kan maar zo, trekt Schotland me meer dan Noorwegen. Mooie vooruitzichten toch!

Met deze gedachten ben ik halverwege de oversteek en komt Zweden in zicht. Even concentreren op de shipping-lane die er midden tussendoor loopt. Altijd een bloedhekel aan gehad, shipping-lanes, grote schepen die ook nog eens snel varen. AIS maakt het me gemakkelijker. Op mijn  plotter kan ik ze zien varen inclusief koers en snelheid. Gaatje zoeken om er tussendoor te prikken en verder. Nog vier uur varen naar Zweden, alle tijd om er naar uit te kijken.  Na 4 maanden een bekende kust, ken de havens en de mensen. Beetje thuiskomen, zo voelt het, lekker en relaxed.

Start 2019

Eerste etappe is prima verlopen mooie tocht met Ben, meer daarover en de imposante ‘hoge kusten’ in het volgende blog.

De reis van 2019 is begonnen. Vorig jaar de Swinde achter gelaten in Borka Brygga, zo’n 300 kilometer boven Stockholm. Een leuke verenigingshaven waar ik lid van ben. Moest ook want ander mag je er niet op het terrein overwinteren. 8 Maanden het schip niet gezien dus best een beetje gespannen over hoe ik het weer zou aantreffen. Samen met Ben op 8 mei door Francis vroeg naar Schiphol gebracht. Een voorspoedige maar lange reis. Voor het laatste stukje stond Gunter, de havenmeester, voor ons klaar. Om drie kilometer te lopen met al onze bepakking zagen we niet zitten.

Gunter links op de foto.

Gunter is 70 jaar, Duitser en elke dag op de haven te vinden en samen met een paar even oude knakkers regelt hij alles. (Nadat ze in het havenkantoortje met koffie de wereld hebben besproken.)  Gunter heeft lang geleden een Zweeds meisje zwanger gemaakt, is daarmee getrouwd en woont nu 45 jaar in Zweden. Ik leen zijn privé bok waar de Swinde op staat en maak regelmatig gebruik van zijn diensten en advies. Zonder Gunter zou het allemaal een stuk minder makkelijk zijn. 

Eerst nog even met Gunter electriciteit en een trapje geregeld. En toen inspectie. Het teakdek was mijn eerste zorg. Het gebied van Borka kent hele lange periodes waar het afwisselend vriest en dooit. Slecht voor je dek. Alle schepen zijn hier in de winter afgedekt. Gunter had me gewaarschuwd. Maar mijn winterdek lag in Nederland. Deze keer één deel meegenomen als handbagage en het tweede deel van 25 kilo via de post verstuurd naar Gunter’s thuis adres. Het teakdek zag er prima uit en had de winter goed doorstaan. Vocht binnen was mijn tweede zorg. In 8 maanden kan het best ergens gaan lekken zeker bij regelmatig en soms strenge vorst. Niets van dat al, een hele opluchting. Helemaal happy dus. 

De twee dagen voor het te water gaan was het stevig doorwerken. Schoonmaken, poetsen, voorbereiden en een paar kleine reparaties. Er voor gekozen samen met de vereniging te water te gaan. Gezellig, nog niet eerder zoveel activiteit op de haven gezien, het halve dorp was aanwezig inclusief kinderen en huisdieren. Dag daarna de mast er op en gestart met optuigen. Ondertussen alle systemen gestart en getest. Na 5 dagen staat de mast er weer op, is het schip getuigt, diesel, water en proviand aan boord  en zijn we klaar voor vertrek. De enige serieuze storing was een temperatuur alarm van de motor. In eerste instantie lucht in de wierpot en vervolgens een hardnekkig koelwater probleem wat ons dagen heeft bezig gehouden voordat we het helemaal opgelost hadden. Het bleek dat door de werf verkeerde slangen gemonteerd waren. Zagen er prachtig nieuw uit van buiten, van binnenin volledig verrot. Gelukkig konden we wel varen en de reis de reis beginnen. 

Een reis op 3 niveaus zeg ik altijd. 

De letterlijke zeiltocht; varend met het schip naar onbekende wateren en kusten. Ik kijk ontzettend uit naar het traject wat voor me ligt. De start ligt op twee derde van de Zweedse oostkust. Eerst naar het noordelijkste puntje van de Botnische zee. Zal daar met de zonnewende te zijn en het feest mee vieren. Ben daar dan twee weken alleen en heb alle tijd. Van plan een auto te huren en nog verder naar het noorden te trekken. De midzomernachtzon te beleven en te fotograferen. Dan keert de boeg zuidwaarts lang de Finse westkust naar beneden. Moet net zo mooi zijn als de Zweedse kust. De Zweden geven er een beetje op af. Allemaal rotsen zeggen ze. Alsof ze hier wat anders hebben. Misschien kan het nog erger, we gaan het zien. Ook Finland heeft ‘hoge kusten’ en een van de mooiste en grootste scheren gebieden van de wereld. Ik heb geen haast en de Finse kust is een heel stuk korter. Als het vlotjes verloopt is er alle tijd om ook de Finse Zuidkust en Helsinki te bezoeken. En mogelijk zelfs een oversteek naar Estland en Tallinn. De winterplek wordt weer mijn Zweedse thuishaven, Borka Brygga. De tocht daar naar toe verloopt via Åland, een Finse eilandengroep in de Archipelzee, aan de monding van de Botnische Golf, halverwege Zweden en Finland met verregaande autonomie. Zeg maar een interessant toetje aan het eind van de reis. Zweden bevalt me uitstekend. Leuke, en tegen alle verhalen in, hele toegankelijke mensen, een prachtig vaargebied, eindeloos veel eilandjes, leuke plaatsjes en heel veel ruimte en rust. De Finse kust is een soort van spiegelbeeld van de Zweedse en toch ook weer anders. En de Finnen schijnen het meest gelukkige volk van de wereld te zijn. Niet zo gek dus dat ik uitkijk naar wat er voor me ligt.

En dan is er de reis met de medereizigers. Sommigen zijn vorige jaar of het jaar daarvoor al mee geweest; Ben, Gerbrand, Machiel, Thea, Marvin en Baldwin. En voor het eerst komen; Rob, Miek, Cindy, Paul en Cees. Ook daar kijk ik naar uit, allemaal mensen die mij dierbaar zijn. Je leert elkaar op een andere manier kennen dan thuis bij een kopje koffie. Een dag op het water en dobberend voor anker levert hele andere gesprekken op.  Een schip is een soort snelkookpan, het is intensief samen zijn op een kleine ruimte. En dan het is handig om een vorm te vinden waarbinnen je elkaar ook ruimte kunt geven.

Met elke wisseling van medereiziger veranderd de sfeer en ritmiek aan boord. Soms is dat even zoeken, vaak gaat dat ongemerkt. En je moet ook samenwerken bij de handeling van de boot. Voor mij is het een dubbelrol van vriend en kapitein. Voor 99.9% is het een democratie aan boord en een enkele keer een hiërarchie.  Ik moest daar her eerste jaar mijn weg in vinden, nu gaat dat veel gemakkelijker. Ben ook veel vertrouwder met het schip. 

En als laatste de reis in mijzelf. Zoals Gandalf tegen Bilbo zei, van een reis komt je nooit als dezelfde persoon terug. De afgelopen twee jaar heb ik dat gemerkt, was ook de opzet en het heeft me goed gedaan. Ben benieuwd hoe dat dit jaar verloopt. Went het om zo lang weg te zijn? Is na twee keer het effect uitgewerkt?  Ik ga het meemaken. Ben nog nooit zo lang weggeweest. 5 Maanden rondtrekken en zeilen op de Baltic, de natuur, de weidsheid, de rust, de ontmoeting met mensen onderweg en het intensief optrekken met mijn vrienden en familie, wat wil een mens nog meer?

Terug in Bilthoven

Gerbrand had natuurlijk gelijk, 1300 km rijden om 4 uurtjes te varen is niet geheel in balans. Volgend jaar trekken we dat recht. En het klopt, zodra de terugreis start, kan het me niet snel genoeg gaan. De laatste dagen in Wismar was het weer instabiel (viel achteraf mee) en heel veel leuke haventjes zijn er ook niet op een paar uur varen. Dus het uittakelen een dag naar voren geschoven, opruimen en aftuigen.

De heren van de Westhaven hebben professioneel de Swinde op de kant gezet. Ik heb ze nog een compliment gegeven over de zorgvuldigheid. In het eerste contact waren ze nogal nukkig en niet erg toegankelijk. Schijnt bij Mecklenburgers wel vaker voor te komen. Uiteindelijk bleken ze vriendelijk, behulpzaam en kundig. Dus helemaal tevreden.

Gerbrand heeft de 650 kilometer terug alleen gereden. Een voorspoedige tocht. Ik kreeg de tijd om het laatste boek uit te lezen en langzaam over te schakelen van water naar land. Huis en tuin waren perfect verzorgd door de buren, Bea en Ben. Zelfs Khadija had er lucht van gekregen dat ik op de terugweg was en heeft het hele huis gestofzuigd. Een warm thuiskomen van een onzichtbaar welkoms comité.

En nu wordt me vaak gevraagd hoe het is om weer in mijn eigen bed te slapen. Leuke vraag, ik moest er even over kauwen, slaap ongeveer even veel nachten op de Swinde als in Bilthoven. Beiden bedden voelen als eigen. Precies het nuance verschil want het thuiskomen heeft wel iets van het vertrek 4 maanden terug. Mijn hele agenda is leeg en er is niets wat doorloopt. Voor me ligt een blanco periode van 6 maanden die ik mag invullen. Als je maar lang genoeg weg gaat dan is je terugkomst een nieuwe start. En zo voelt het ook, precies wat ik wou en ook nog eens schoon gewaaid en met nieuwe energie.

Wat een prachtige tocht om op terug te kijken. Met een spannende start, jaren niet meer op zee gezeild, met Ben aan mijn zijde. Het rondscharrelen rond de Deense eilanden en het ontdekken van de Baltische zee, de haventjes en plaatsjes. Het vaargebied is zo mooi, zeker voor een zeiler die het ook leuk vindt om te ankeren. Ben er van gaan houden, van de sfeer en de gemoedelijke gastvrijheid.

Niet verwacht, maar toch behoorlijk veel alleen gezeild en geankerd. Ik had grofweg na elke 3 weken een weekje alleen gepland als rust punt en voor het werken aan het schip. De rust was soms nodig en is ook best wat aan het schip gedaan. Maar kreeg ook zin om er alleen op uit te trekken, flinke tochten gemaakt en ben daar heel tevreden over. Heeft me gesterkt en goed gedaan.

Het was vooral ook een ontdekkingsreis met lief, vrienden en familie. Alleen had ik en zou ik hem niet kunnen of willen maken. Ben de afgelopen 4 maanden meer tussen de mensen geweest dan de afgelopen 4 jaar en het is me goed bevallen. Ondanks dat de boot een soort snelkookpan is, een kleine ruimte waar je elkaar continu tegen komt. En soms conflicteerde voor mij de rol van schipper en gastheer. Al met al zeer intensief maar vooral heel erg warm, leuk en waardevol. Terugkijkend deel ik de reis niet in naar periode of vaargebied maar naar wie er aan boord was en wat we samen hebben beleefd. En nagenoeg iedereen heeft aangegeven nogmaals mee te willen richting Zweden en Finland, prachtig toch.

De afgelopen dagen het gras gemaaid, post opgeruimd, uitgepakt en veel wassen gedraaid. En zo land ik in Bilthoven.

Wordt vervolgt.

Weer voor anker,

Voor mij altijd en van de mooiste bijkomstigheden van het zeilen, een nacht voor anker liggen. Bea is er gelukkig ook een grote fan van. En dat is niet iedereen.Want ik lig hier weer als enig schip. Niet elk water en elke nacht leent zich er voor. Maar vannacht is het bijna windstil en helder. En de plek is werkelijk prachtig. Een beschut kommetje aan de westkant van Sjaelland bij Reersø. En als ik opkijk van mijn PC dan zie ik de grote belt en heb zicht op de fenomenale brug tussen Sjealland en Fyn. Onderdoorvaart hoogte 65 meter en pijlers van 256 meter hoog op 25 kilometer afstand makkelijk te zien.

En wat is dan zo bijzonder? Ik lig zo’n kilometer van de kant en de geluiden van de wal waaien een beetje over het water naar me toe. Verder hoor ik het klotsen van de golfjes tegen de boeg en de laatste vogels die nog wakker zijn. Hier buiten zitten en om je heen kijken is als in het vuur staren, oerbeelden die blijven boeien.  Aan het eind van de schemering kleuren water en lucht steeds meer gelijk en drijf je niet alleen op het water maar ook in de ruimte die weidser en stiller wordt. Prachtig, gelukkig is nier iedereen fan want dan lag ik hier tussen 25 andere bootjes en was de magie weg.

Ongewenste herinneringen

Iedereen kent dat wel denk ik, althans iedereen die al wat jaren meeloopt en een verleden heeft opgebouwd. En dan heb ik het over gebeurtenissen, ervaringen of mensen waar je niet meer aan terug wilt denken. Die je bij voorkeur ergens diep onderin je geheugen begraaft en wegstopt in een kastje met een slot er op. Netjes opgeborgen, vergeten en weggewerkt alsof het er nooit geweest is.

Stommiteiten, kwaadaardigheden, mislukkingen en blunders zijn allemaal zaken waar je zelf, pijnlijk genoeg, de hand in hebt gehad. Maar vernederingen, beledigingen of gewoon niet gezien of begrepen worden zijn voor mij als herinnering net zo vervelend. Bij voorkeur reageer ik, maar als dat niet lukt of mogelijk is, dan is het alternatief vergeten en verder leven.

Het is daarmee niet weg of opgelost, zegt men. Het vult je rugzakje en je zeult het met je mee. En ik moet dat wel geloven. Want wat ik goed opberg is er in het dagelijks leven niet meer. Maar het heeft een sluiproute waar ik geen grip op heb. Via mijn dromen, en dan liefst ’s ochtends vlak voordat ik wakker word, komt de hele K belevenis, ervaring of persoon nog eens versterkt terug. Staat desnoods uit het graf op om me in full color te bezoeken. Kost me soms uren om het kwijt te raken en weer op te bergen.

Het overkomt me gelukkig zelden als ik druk en bezig ben, maar nu, nu er meer ruimte is kruipt er met enige regelmaat iets uit zijn kooitje. Gelukkig er is een remedie als je Googled; schrijf het van je af. Pak een blanco vel papier een pen en schrijf een brief aan de persoon, de groep, de club of aan jezelf. Neem er de rust voor en wees specifiek, helder en duidelijk. Als je klaar bent lees het nog eens door en vernietig of verbrand het. 

Dat laatste is  niet zo praktisch op een boot. Weglaten drijven op het water leek me een goed  alternatief en het leverde een mooi symbolisch plaatje op. En als het terug kan zwemmen of gewoon niet werkt, dan laat ik dat weten.