Teakdek - reparatie en onderhoud

‘Hoe mol je professioneel een teak dek’ is verreweg de meest gelezen blog op deze site. Hopelijk om te voorkomen en niet om het ook te doen. Nu het verhaal over het herstel. Het dek was mishandeld met ontweringswater waardoor er 6 mm teak verdwenen was. Gelukkig was het oorspronkelijk 12 mm en herstel mogelijk.

Het teak is bij de bouw met epoxylijm op het dek aangebracht en met schroeven vastgezet. Van veel schroeven waren de  teak afdek proppen weg en ook een deel van de rubbers was weggesleten. De verdwenen rubbers zijn geen mooi gezicht maar kunnen geen kwaad. Door de epoxylijm kan tussen de teakdelen geen lekkage ontstaan.

De verdwenen proppen zijn wel een probleem. Deze dichten de schroeven af tegen indringend vocht. De schroeven zijn door het dek de gebo
ord en sluiten redelijk af maar zijn niet absoluut waterdicht. Waar de proppen verdwenen waren bleef telkens rond de schroefkop water staan wat in het hout trok met alle risico van dien. 

De behandeling van het aangetaste teak en het onderhoud wordt onderaan dit blog beschreven.

Dar waar de proppen helemaal weg waren konden de oude schroeven er zo uitgedraaid worden. Veel proppen waren slechts gedeeltelijk weg en moesten verder verwijderd worden. Om te voorkomen dat er stukjes van teakdek uitbraken beste het beste om met een kleine scherpe schroevendraaier de prop net binnen de rand in te tikken en dan voorzichtig uit te steken. De schroefkoppen zaten ook vaak nog vol lijm die er uitgepeuterd moet worden, en monnikenwerkje

Daarna werd het simpeler. 

Althans nadat er een oplossing gevonden was voor het uitboren. Rechtstreeks met een 10mm boor ging niet. Te onnauwkeurig en teveel kans op het uitbreken van het dek. Een opzetverzinkboor met aanslag werkte uitstekend. Ze zijn legio te koop het is alleen even zoeken om er een te vinden met een boor die dun genoeg is en een verzinkboor van 10 mm. Geen idee meer waar ik de mijne vandaan heb. Het boortje van 3mm en heb ik afgeslepen waardoor het niet te diep in het dek komt. Het boortje lijnt de verzinkboor keurig uit en zo kan heel precies het oude gat dieper gemaakt worden.  De nieuwe schroeven zijn platkoppen en 4 bij 25 mm en hebben voldoende grip in het onderliggend dek. Ik verzink het gat zo diep dat er boven de schroefkop 2,5 tot 3 mm overblijft. Dat is  diep genoeg om te kunnen afdoppen.

De stappen zijn eenvoudig.

1.      Schroeven, proppen en gaten ontvetten met aceton,

2.      Het schroefgat vullen met lijm,

3.      Schroef aanbrengen, niet te hard aandraaien, vast is vast genoeg,

4.      Lijm op schroefkop en de randen van het gat aanbrengen,

5.      Houten prop inslaan en de lijm een dag laten uitharden

6.      Uitstekende dop verwijderen, opties hiervoor zijn;

a.      Zijn het er heel veel en is er de ruimte dan werkt een elektrische schaaf die zo ondiep is ingesteld dat die net niet uitsteekt heel snel.

b.      Ik heb een multitool gebruikt met plat zaagblad. Die komt ook in kleinere hoekjes.

c.      Met een beitel wegsteken gaat ook, duurt alleen iets langer.

7.      Licht naschuren.

Als lijm heb ik Bison woodmax contruction gebruikt.

Nooit met een hogedrukspuit

Behandeling en onderhoud teakdek

De eerste prioriteit was om de restanten van het ontweringswater ofwel oxaalzuur te verwijderen of te neutraliseren. Het oxaalzuur verteerd het teak en vreet het steeds verder weg. Na zoeken en navragen heb ik het dek meerdere malen met een soda oplossing schoongemaakt. Een onbekende eigenschap van natriumbicarbonaat - beter bekend als soda – is dat het zuren neutraliseert waarbij onschadelijke bijproducten, zoals zout en koolstofdioxide, ontstaan.

Onderhoud hierna is simpel. Vergeet alle middeltjes. Er zitten vast goede tussen maar waarom geld uitgeven als het ook met gewoon zout kan. Als de vervuiling erger is kan een oplossing van soda met groene zeep gebruikt worden.

Gebruik zachte borstels en werk zoveel mogelijk met de draad van het hout mee. Bij een erg vervuild dek gebruik ik rubber borstels.

Deze borstel kunnen nooit tussen de nerven komen en daardoor met veel krach op het dek geduwd worden om het schoon te maken.

Distress op zee, oorzaak en voorkomen.

Zie hier voor het verslag van de distress op zee. Deze blog gaat over de oorzaken en hoe het in de toekomst te voorkomen. 

Door uren lang tegen de wind en golven in te varen kwam veel buiswater over het dek. Het overkomend water is door een uitsparing in de deksel van de ankerbak naar binnen gekomen. Deze uitsparing is door de bouwer gemaakt voor het doorvoeren van de ankerketting. De ketting loopt nu via een elektrische lier op het dek en de doorvoer wordt nu gebruikt voor het snoer van de walstroom en om de genuaschoten in de ankerbak op te bergen

Doordat de afvoer van de ankerbak verstopt zat is deze langzaam volgelopen met water. In het schot tussen de ankerbak en het vooronder zitten twee ventilatie gaten. Via deze gaten stoomde het water naar binnen over mijn bed de boot in.

De ketting doorvoer.

Voor de ankerketting is de doorvoer niet meer nodig. Deze ga ik dicht maken. Zodanig dat het dunne snoer van de walstroom er nog net doorheen kan. Daarmee is de doorvoer niet volledig dicht, de opening wordt wel 20 keer kleiner. De deksels van de ankerbak zijn in het dek verzonken en helemaal waterdicht krijg ik deze niet. Moet er dus rekening mee houden dat er altijd wat water doorheen komt maar heel veel minder. De schoten van de genua kan ik net zo goed opbinden aan de preekstoel. Dan worden ze nat bij regen maar drogen ook veel sneller.

De afvoer van de ankerbak.

Deze was ook verstopt toen ik de boot kocht. De ketting die er onderin lag was daardoor zo verroest dat die weg kon gooien. Het is een vrij dunne afvoer die via een slang doorverbonden is met een doorvoer onder de waterlijn. Zo komt er geen vuil roestwater langs de buitenkant van de boeg. Ik denk dat het daarom zo gemaakt is. Helaas is verstopt het snel en krijg je zo een extra doorvoer onder de waterlijn. Bij het voorbereiden van de boot voor deze reis heb ik een vlondertje onder in de bak geplaatst. En de bak met een vertikaal schot in tweeën verdeeld. De ketting aan stuurboord en het bakboord deel voor het walstroom snoer, de reserve ankerlijn en ruimte voor opbergen van de stootwillen. Zo kom je regelmatig in de ankerbak en het vlondertje aan bakboord blijf je zien en het valt meteen op als daar water staat. Dat leek me voldoende maatregelen om tijdig een verstopping op te merken. Niet dus.

Vanaf nu spoel ik de ketting na het water tanken met zoet water af. Is goed voor de ketting en kan ik meteen controleren of de afvoer niet verstopt zit.

De ventilatie roosters.

Die zijn waarschijnlijk door een van de vorige eigenaren aangebracht en niet origineel. Ze zijn dicht te draaien en dat is nu ook gebeurt. Veel toegevoegde waarde hebben ze ook niet. ’S nachts heb ik het vluchtluik op een kiertje staan. Als het hard regent of de wind komt verkeert binnen zet ik het luikje in de WC open. 

De bilgepomp

En als laatste de bilgepomp. Waarom heeft deze niet gefunctioneerd? Het binnenkomen van het water was daarmee niet opgelost. Maar de vloerdelen waren niet gaan drijven en er was veel minder stress geweest. De backup pomp heeft prima gewerkt.

Na de aankoop heb ik de bilgepomp vernieuwd, de oude vertrouwde ik niet zo. Gekozen voor dezelfde pomp die in mij vorig schip 12 jaar probleemloos heeft gewerkt. Hoe kan het dat eenzelfde pomp na pakweg 3 jaar niet werkt.

Bij inspectie bleek dat de pomp verstopt zat met haar en vuil. Mijn vorig schip, de Morning Cloud, lekte altijd wel een beetje via de gland en had ook veel condenswater van de wanden. De pomp sloeg elke twee dagen wel een keertje aan en spoelde daarmee ook schoon. De Swinde lekt nergens en is heel goed geïsoleerd en heeft geen condens water.  Elk voordeel heb zijn nadeel. De bilgepomp werkt zelden, eens per maand hooguit. Krijgt dan wel al het opgehoopte vuil te verwerken en slipt dus dicht.

Het schoonmaken en testen van de bilgepomp komt op het lijstje van jaarlijks onderhoud.

   

Stroomvoorziening – de boord accu’s

Toen ik het schip kocht waren de accu’s op sterven na dood en die moesten vervangen worden. Met als uitgangspunt dat ik langere tochten ga maken nagedacht over de stroomvoorziening. Mijn eis was het twee tot drie dagen kunnen uithouden op de accu’s zonder bij te laden. Het geschatte verbruik van de Swinde was zo’n 75 Amp/uur per dag op 12 Volt. Gebaseerd op de hele dag de koelkast aan, een paar uur de computer, gebruik van drink- en vuilwaterpompen en niet al te krampachtig met verlichting en andere kleinere zaken. Voor drie dagen is dat 225 Amp/uur. Bij accu’s die je tot 30% kunt ontladen moet 70% overeen dan komen met 225 Amp/uur. De benodigde accu capaciteit wordt dan 320 Amp/uur. Het zijn twee AGM accu’s van 180 Amp/uur geworden die pasten goed op de plek die ik voor ogen had en een beetje extra kan geen kwaad.

De tweede vraag was hoe laad ik ze op en bij.

Hoe mol je professioneel een teakdek

De Swinde heeft een teakdek. En een tak dek heeft zo zijn voordelen. Los van de uitstraling is het van nature antislip ook als het nat is. Daarnaast kan het tegen een stootje en isoleert het.

Elk dek moet je onderhouden en schoon houden. In de winter wordt een teakdek groen. Er zijn allerlei middeltjes voor te koop. Mijn aanpak (van broer geleerd) is met zout water en een zachte borstel schoon maken. Op ernstiger plekken doet warm water met soda wonderen. 

Teak is van nature vet en is daarom zo weerbestendig. Het vet van het teak zit in de zachtere nerven, uit den boze is dus om er een hogedrukspuit op te zetten. Je spuit de zachtere nerf weg en daarmee de eigen bescherming van het teak. Het oppervlak wordt ruw waardoor er vuil in achter blijft en het teak sneller smerig wordt. En zo heb je een vicieuze cirkel gecreëerd.

Professionals kunnen het nog bonter maken heb ik gemerkt. De vorige eigenaar heeft het onderhoud uitbesteed aan een scheepswerf. Een map met alle documentatie zat bij de overdrachtsdocumenten. Zo ook een specificatie van het jaarlijks onderhoud met daarop terugkeren elk jaar liters oxaalzuur ofwel ontweringswater. Daarmee is het dek behandeld. En ja na zo’n behandeling heb je een prachtig egaal gebleekt dek. 

Echter oxaalzuur lost niet allen het vet op maar tast ook de rest van het hout aan. Er zit een zilverkleurige bovenlaag op het hout die gewoon verteerd is. En diepe groeven in het hout waar de zachte nerven zijn verdwenen. Dus twee keer zo erg als een hogedrukspuit. Niet alleen de zachte delen verdwijnen maar ook de harde nerven verteren. 

10 jaar lang zo een dek behandelen en 5 tot 7 mm teak is verdwenen. De rubbers steken er bovenuit en veel van de proppen boven de schroeven zijn weg. Zonde en schandalig, eigenlijk zou ik de naam van de firma hier moeten noemen.

Op de foto zie een aangetast stuk dek met de rubbers die er bovenuit steken, maar ook de bovenlaag die gewoon los komt als witte draadjes. Als je het dek goed schoon maakt komt er gewoon een soort pap van houtvezels van af.

De tweede foto is zoals een gezond dek van 30 jaar oud er uit hoort te zien.

Zie hier voor het blog over reparatie en onderhoud.

10 jaar lang teak behandelen met oxaalzuur

Een gezond 30 jaar oud teakdek.